Fakty Ostrowskie TV

Reklama

OTN - CDN (czyli Ostrowskie Towarzystwo Naukowe u progu nowej dekady)

Pod koniec ubiegłego roku minęło 10 lat od powołania Ostrowskiego Towarzystwa Naukowego. To z jednej strony okres wystarczający, by móc pochwalić się konkretnymi efektami dotychczasowej działalności, ale jednocześnie na tyle krótki, aby ciągle funkcjonować w lokalnej świadomości jako stowarzyszenie młode, niezmiennie dynamiczne i dalekie od skostnienia w archaicznych strukturach organizacyjnych. I chociaż zawsze wydarzenia firmowane przez OTN będą przegrywały frekwencyjnie z masowymi imprezami rozrywkowymi, to jednak jakość i przystępność naukowej oferty sprawiają, że odbiorców oraz sympatyków sukcesywnie przybywa.

 O ile nauka mimo tak głębokiej dziś specjalizacji i mnogości dziedzin jest ciągle najlepszą drogą do poznania, opisania i zrozumienia rzeczywistości, o tyle sami naukowcy z trudem godzą się na uproszczenia obecne w powszechnej komunikacji. Stąd tak mozolnym wydaje się wciąż popularyzowanie tych dokonań, które nie wypadają spektakularnie w mediach i nie mogą konkurować z wielkonakładowymi projektami, jak choćby warszawskie Centrum Nauki Kopernik. Na szczęście jednak realnej wartości nie mierzy się w tym wypadku ilością rozentuzjazmowanych odbiorców czy łączną liczbą polubieni na portalach społecznościowych.

 Przeciw bylejakości

Można by w tym miejscu przytaczać dla potwierdzenia statutowe zadania i cele OTNu, ale te ujawniają się przede wszystkim w konkretnych, firmowanych przez towarzystwo działaniach. Znacznie ważniejszy wydaje się za to cel nadrzędny, nadający sens tego typu przedsięwzięciom w społeczności lokalnej. Chodzi bowiem o to, by ośrodki stosunkowo niewielkie, nieposiadające akademickich tradycji i takiegoż zaplecza nie były pozbawione szansy bezpośredniego kontaktu z ludźmi nauki, a co za tym idzie, nie zatraciły naturalnej potrzeby permanentnego rozwoju i towarzyszącej mu dociekliwości poznawczej. W przeciwnym razie zbiorowość łatwo popada w intelektualny bezwład, który okazuje się często dla niej katastrofalny. Jego konsekwencją jest bowiem społeczeństwo obywatelsko bierne, któremu nie tylko obca będzie postawa badawcza, ale nade wszystko przekonanie o konieczności weryfikowania i dywersyfikowania informacji.

Nie jest też tajemnicą, że w wielu sferach życia dominuje bylejakość, prowizoryczność i szkicowość. Niestety, dotyczy to również (a może przede wszystkim) obszaru edukacji, gdzie zjawiska tego typu są szczególnie niebezpieczne, jako że mogą determinować sposób myślenia i działania całego pokolenia. Porzucenie jakości na rzecz ilości to w znacznym stopniu znak rozpoznawczy wielu szkolnych przedsięwzięć. Prześciganie się w mnogości absurdalnych i tandetnie przygotowanych projektów czy pożałowania godnych, bo organizowanych w pośpiechu i chaosie publicznych prezentacji utrwala w młodzieży przekonanie, że "byle jak" oznacza "wystarczająco".

Aktywność Ostrowskiego Towarzystwa Naukowego pokazuje, że strategia działań edukacyjnych i popularyzujących wiedzę winna być dokładnie odwrotna. Stąd niekiedy spory odstęp czasowy między kolejnymi zdarzeniami firmowanymi szyldem OTN; pozwala on na wyjątkową pieczołowitość w przygotowaniu wydawnictw i filmów czy też staranny dobór tematów oraz prelegentów w ramach otwartych wykładów i festiwali nauki. Rzetelność stała się gwarantem wiarygodności, a jakość oferty zaczyna wyznaczać standardy, które powinny obowiązywać w podobnych przedsięwzięciach.

Wbrew budżetowi

Podobnie jak w innych miastach, również w Ostrowie nauka nie jest dofinansowywana z przesadną hojnością. Powoduje to, że wiele spośród edukacyjnych propozycji Towarzystwa to efekt ogromnego nakładu pracy (całkowicie społecznej) jego członków, a także ich osobistych kontaktów ułatwiających współpracę z ośrodkami akademickimi, instytucjami i placówkami kulturalnymi oraz mediami. Stąd, mimo skromnego budżetu, udało się zorganizować bogatą tematycznie i personalnie serię spotkań z ludźmi nauki (zarówno tych pojedynczych, jak i w ramach wspomnianego tu Ostrowskiego Festiwalu Nauki przeznaczonego dla uczniów miejscowych szkół średnich); warto nadmienić, że byli to często czołowi polscy profesorowie o przebogatym dorobku i niekwestionowanym autorytecie środowiskowym. Przygotowano też (we współpracy z Telewizją Proart) kilka filmów popularnonaukowych, których znaczenie dla lokalnej kultury trudno przecenić. Stanowią nie tylko cenny materiał archiwalny, ale przede wszystkim umieszczają w szerokim kontekście miejscową historię, tradycje czy ważne dla dziejów Ostrowa postaci. Podobnie rzecz ma się w przypadku "Roczników OTN", których siódmy (podwójny) zeszyt ujrzał światło dzienne w minionym roku. Są one przy tym także świadectwem aktywności ostrowskiego środowiska naukowego i rozpiętości zainteresowań autorów poszczególnych publikacji. A wszystko to w ramach nader skromnych środków, jakie stowarzyszenie jest w stanie pozyskać w formie grantów, miejskich dotacji czy składek członkowskich. Ot, kolejny dowód na zaburzenie relacji między ceną a wartością.

Na przekór malkontentom

Kiedy w 2005 roku krystalizowała się idea Ostrowskiego Towarzystwa Naukowego, pojawiały się w przestrzeni publicznej głośno wyrażane powątpiewania w sukces i celowość przedsięwzięcia. Formułowano nawet zarzuty o rzekomej manifestacyjnej elitarności, czy wręcz próbach traktowania członkostwa jako trampoliny mającej ułatwić w kolejnych latach sięgnięcie po władzę w strukturach samorządowych. Czas wykazał na szczęście absurdalność podobnych diagnoz i dziś OTN jest już bytem solidnie zakotwiczonym w społeczno-kulturalnej tkance miasta, a do tego staje się kreatorem istotnych dla lokalnego środowiska wydarzeń. Należą do nich również te, które otwierają się na bardzo szeroki krąg odbiorców i czynnych uczestników, jak chociażby Ostrowskie Dyktando Ortograficzne (organizowane pod patronatem Rady Języka Polskiego przy Polskiej Akademii Nauk).

Obecna pozycja OTN wynika też z rzadko dostrzeganej cechy wyróżniającej działania naukowe. Ich efekty nie mają zazwyczaj charakteru spektakularnego, ale charakteryzuje je trwałość stanowiąca podstawę rozwojową na wszelkich obszarach ludzkiej aktywności.

Minione 10 lat pozwoliło Towarzystwu stworzyć wyjątkowo solidny fundament dla życia intelektualnego Ostrowa. Byłoby wielką niefrasobliwością zmarginalizowanie tego dorobku poprzez redukcję dotacji czy brak woli współpracy - zwłaszcza że mamy do czynienia z tworem zupełnie apolitycznym, dalekim od samorządowych sporów i odpornym na lokalne naciski. To ludzie świetnie rozumiejący służebną rolę nauki, która staje się tym cenniejsza, im bardziej bywa użyteczna społecznie.

CDN

 W najbliższych numerach spróbujemy nieco bardziej szczegółowo przybliżyć działalność Ostrowskiego Towarzystwa Naukowego, wskazać na najważniejsze osiągnięcia minionego dziesięciolecia i na najbliższe plany. Kolejna dekada to w zapowiedziach władz i członków OTN-u jeszcze większe otwarcie na społeczność lokalną, a przy tym coraz szersza popularyzacja dokonań naukowców kojarzonych z naszym miastem. Okazuje się bowiem, że z roku na rok przybywa odkryć i publikacji związanych bezpośrednio z Ostrowem lub autorstwa badaczy powołujących się na ostrowski rodowód. Warto pamiętać, że to znacznie trwalsza i szlachetniejsza forma promocji miasta niż efemeryczny mariaż z producentem czekolady i epizodyczna kilkuminutowa obecność w ogólnopolskich kanałach telewizyjnych. Inwestycje w naukę zawsze zwracają po wielokroć - ważne tylko, by nie spoglądać na nie przez pryzmat kalendarza wyborczego.

 

Tomasz Gruchot

***

Wszystkim, którzy chcieliby na bieżąco śledzić poczynania Ostrowskiego Towarzystwa Naukowego, polecamy stronę internetową: www.otnostrow.org.pl. W przyszłości planowana jest także specjalna zakładka naukowa na stronie "Faktów Ostrowskich", gdzie również będzie można uzyskać aktualne informacje na temat działalności OTN oraz pobrać udostępnione w sieci publikacje członków stowarzyszenia. 

Kontakt z redakcją

Fakty Ostrowskie
pl. Rowińskiego 1
63-400 Ostrów Wielkopolski

tel. 62 591 74 49

e-mail:

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.